فلسفه

نگاهی به مبانی انسان‌شناختی پروفسور اسکروتن و آیت‌الله‎العظمی جوادی آملی

راجر اسکروتن کوشیده است تا با پیش چشم قرار دادن برخی از ویژگی‌های ممتاز در انسان، آن را در مقایسه با سایر حیوانات نشان دهد و ملاک تمایز را به تصویر کشد. وی در نهایت به این نتیجه رسیده است که تنها ملاک انسانیت، همین ویژگی «من» نامیدن و شخص‌انگاری انسان است. وی اما مشخص نکرده است که چگونه می‌توان به این شناخت شخص‌انگاری و «من» نائل شد. آیت‌الله جوادی آملی اما با پیش کشیدن بحث از فطرت انسانی، ملاک‌های برتری و تمایز میان انسان و سایر مخلوقات را مورد موشکافی قرار می‌دهند.

بررسی رویکرد پروفسور دِوی فیلیپس و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی به چیستی و شرایط دعا

اگر فیلیپس، برخی دعاها را سر و صداها و جیغ و داد می‌داند، آیت‌الله جوادی آملی نیز قریب به این سخن را می‌پذیرد. این در حالی است که آیت‌الله جوادی این داد و فریادها را با اکسیر "دل شکسته" به قبول نزد پروردگار نزدیک می‌کنند. در حالی که فیلیپس از این اکسیر غفلت می‌ورزد.

بررسی رویکرد پروفسور دنیل دنت و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی به سرشت و آینده‌ دین

آیت‌الله جوادی آملی بر این باورند که می‌باید نگاهی عمودی به دین داشت. اگر چه دین در نظم اجتماعی دخیل است، اما نمی‌توان تمامی کارکرد دین را در این مورد خلاصه کرد. به باور آیت‌الله جوادی، عقل و فطرت، دو عامل اصلی گرایش به دین است.

بررسی دیدگاه‌های اولین آندرهیل و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در باب مفهوم مراقبه

برخلاف آندرهیل که پایان مراقبه را امری موهوم می‌دانست، آیت‌الله جوادی آملی، ثمره‌ مراقبه همراه با تقوا را روشنایی فراگیر می‌دانند به گونه‌ای که فرد می‌تواند از دیگران نیز دست‌گیری کند. به نظر می‌رسد که آندرهیل در بیان رأی خود در خصوص مراقبه، خدامحوری را در نظر نداشته و از این روی به نتایجی نایل آمده است که آیت‌الله جوادی آملی آنها را تذکار عالمانه داده‌اند.

بررسی پیش‌فرض‌های آیت‌الله دکتر مهدی حائری یزدی و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در ترسیم منظومه سیاسی

آیت‌الله دکتر حائری یزدی به استقلال عقل از آموزه‌های دینی حکم می‌داد. آیت‌اللهالعظمی جوادی آملی اما این دو را در عِداد هم می‌نشاند. مباحثه‌ دکتر حائری یزدی و آیت‌الله جوادی آملی اگه چه در خصوص سیاست و حکومت‌داری بود، اما اختلاف رأی این دو، ریشه‌هایی فراتر داشت. ریشه‌ها در آرائی بود که این دو اندیشمند درباره رابطه‌ عقل و دین برگزیده بودند و بر اساس آن به نتایج متفاوتی نائل می‌آمدند.

زبان قرآن و دین در دیدگاه‌های بریث ویت و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی

بریث ویت ادعا کرده بود که گزاره‌های قرآنی نه به دنبال حقیقتی هستند و نه خبر از واقع می‌دهند. این ادعای بریث ویت، در آموزه‌های آیت‌الله جوادی آملی مورد مناقشه قرار می‌گیرد و نقصان در تحلیل محسوب می‌شود.

بررسی رویکردهای محمد عابدالجابری و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی

آیت‌الله جوادی آملی معتقدند که شهودهای عرفانی هرگاه که در عرصه‌ اجتماع طرح می‌شود، ‌باید با پشتوانه‌های عقلانی همراه شود. به باور ایشان، ملاک داوری و قضاوت در عرصه‌ عموم، جز به خرد و عقلانیت نیست. ایشان همچنین بر این باورند که عرفان حقیقی، آن است که همراه با آن، عارف گرهی از کار خلق باز کند و در اجتماع حضور داشته باشد و از دیگران نیز دستگیری کند.

نقد مکتب چارواکه بر اساس آرای آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی

آیت‌الله جوادی آملی بر این باورند که لذت و الم را نمی‌توان مبنایی برای رفتارهای انسان قرار داد. چرا که این مبنا، کاملا شخصی و متزلزل است و از فردی به فرد دیگر تغییر می‌کند. یک نحوه از رفتار می‌تواند برای افرادی لذت‌بخش باشد، در حالی که برخی دیگر از آن لذتی را نصیب نبرند.

صفحه‌ها

اندیشمندان