قرآن

بررسی رویکرد شیخ محمد عبده و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی به موضوع چندهمسری

به گمان عبده چندهمسری مستلزم تحقیر قطعی و شدید زنان است و مربوط به دورانی است که زن موجودی میان انسان و حیوان بود. اما به گمان آیت‌الله جوادی این مسأله ارتباطی با جایگاه زنان ندارد، بلکه جایگاه هرکس با میزان تقوای او سنجیده می‌شود.

نسخ آیات از دیدگاه دو مفسّر شیعه

اگر چه مشي تفسيري آيت‌الله طالقاني با آيت‌الله‌العظمی جوادي آملي يكي نيست اما در مورد آيه 106 سوره بقره که به مسأله نسخ حکم تغيير قبله مسلمانان اشاره دارد، هر دو مفسّر در نهايت به يک نتيجه رسيده‌اند. هر دو واقعيت نسخ را به تخصيص ازماني باز مي‌گردانند و تغيير احکام الهي را در منافات با علم و قدرت لايتناهي الهي نمي‌دانند.

مقایسه آرای پروفسور بلادل و آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی

پروفسور بلادل اسباب را به ريسمان‌هاي آسماني تفسير مي‌كند. اين نگاه از سوي آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي با توجه به قرائن و شواهد قرآني مردود است. سبب به معناي علت و اسباب به معناي علل بوده و مقصود آن در قصه ذوالقرنين اسباب و علل طبيعي و عادي است و نه ريسماني براي پيمودن آسمان.

توجه به سیاق آیات و تفکر مجدد در محتوای آن می‌تواند ما را به تفسیری تذکر دهنده و راهگشا که انسان را به چشم باز کردن و تعمق در نفس خود و آفاق فرا می‌خواند، رهنمون شود؛ تفسیری که بی‌توجهی به گذشته و آینده انسان را محکوم می‌کند و کسی را که نمی‌داند از کجا آمده و آمدنش بهر چه بوده است، نابینا می‌خواند.

باتوجه به پاسخ آیت‌الله جوادی آملی، می‌توان از یک مبنای مهم در تفسیر و شناخت قرآن سخن گفت؛ مبنایی که شناخت ویژگی‌های مخاطبان نخستین قرآن را لازمه برداشت صحیح از آن می‌داند. در این نگاه، اگرچه قرآن بر اساس علم مطلق الهی شکل گرفته است، محدودیت‌های مخاطبین بشری آن، مایه محدودیت علم ارائه شده در قرآن می‌شود.

درباره تفسیر آیه‌ای بحث‌برانگیز

به عقیده آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی اگر جامعه شرایط را برای زنان مهیا کند، اگر رشد زنان بیشتر از مردان نباشد، کمتر نیست» و تربیت زنان و مردان لازمه نظام الهی است.

بررسي تطبيقي رويكرد دکتر روث رودد و آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي

 روث رودد از سیاق آیات ارث و میزان سهم‌الارث زنان در مقایسه با مردان، فرودست بودن آنان در نگاه قرآن را برداشت می‌کند، اما آیت‌الله جوادی آملی با ذکر دلایلی چون موقعیت متفاوت اقتصادی زن و مرد و اینکه سهم‌الارث زن گاهی مساوی یا بیشتر از مرد است و توجه به زبان آیات ارث، دیدگاه رودد را مردود می‌داند.

اندیشمندان