تضارب آرا و همدلی متفكران؛ راه برقراری صلح جهانی و رشد علمی

فارسی
آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي در ديدار با مديران اسرانيوز

.حضرت آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي در ديدار با مديران پايگاه اطلاع‌رساني انديشه ديني اسرانيوز (ENA) با تاكيد بر مرغوبيت فطري و شرعي ايجاد سؤال، طرح شبهات و پاسخ به آنها را سبب تضارب آرا و رشد علوم دانستند.

حضرت آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي در ديدار با مديران پايگاه اطلاع‌رساني انديشه ديني اسرانيوز (ENA) با تاکيد بر مرغوبيت فطري و  شرعي ايجاد سؤال، طرح شبهات و پاسخ به آنها را سبب تضارب آرا و رشد علوم دانستند و فرعونيت فکري بشر را به عنوان ريشه بسياري از شبهات ارزيابي کردند.

اين حکيم متأله و فقيه قرآني با اشاره به جايگاه ارزشمند طرح پرسش در فطرت و شرع گفتند: وجود مبارک حضرت امير (ع) و ساير ائمه (ع) جامعه را به سؤال دعوت مي‌کردند. در قرآن هم تشويق به سؤال وجود دارد. ايجاد سؤال يک امر مرغوب شرع است. در حقيقت اين احداث يک امر جديد نيست. در درون همه ما اين عطش هست که بفهميم. هر چه بيشتر به اين نياز بپردازيم، نه تنها سرکوب نمي‌شود، بلکه شکوفا مي‌شود. پس سؤال در نهاد همه بشر، مخصوصا متفکران وجود دارد. از طرف ديگر ذات اقدس اله هيچ نيازي را بي‌پاسخ نگذاشته‌اند و اگر سؤال در درون فطرت بشر هست، پاسخش هم هست. اين‌گونه نيست که عطش باشد و آب خلق نشده باشد. لذا حضرت امير(ع) مي‌فرمودند که هر چه مي‌خواهيد بپرسيد و من به طرق سماء آشناتر هستم. اين يعني اينکه ايشان از همه مي‌خواستند که درباره اين مفاهيم عالي پرسش کنند و جواب بگيرند.

 

************

ايجاد سؤال يک امر مرغوب شرعي و فطري است

***********

 

ايشان با تاکيد بر اينکه در مسائل علمي نبايد به شخصيت گوينده پرداخت و فقط بايد به نظر او توجه کرد، به جمع ميان دو کلام اميرالمؤمنين(ع) پرداخته و گفتند: خدا خداي همه است و اين سؤال‌ها و پاسخ‌ها را در درون آنها قرار داده است. اينکه گفته شده که حکمت را حتي از منافق هم به دست آوريد، براي اين است که اين حکمت، امانتي است در قلب او. وقتي مطالب از زبان و قلم او به شما رسيد، آن را بايد اخذ کنيد. اينجاست که گفته‌اند: لا تنظر الي من قال. انظر الي ما قال. اما در حکمت عملي وقتي قرار است به دنبال کسي حرکت کنيد و کاري انجام دهيد، بايد به «من قال» و گوينده هم توجه کنيد. لذا در بيانات نوراني حضرت امير(ع) مي‌بينيم که در پاسخ به شعار خوارج (لا حکم الا لله) مي‌فرمايند که «کلمة حق يراد بها الباطل»، يعني درست است که اصل حکم بايد مورد تاييد خدا باشد، ولي حکومت‌داري را خداوند به بشر داده و خودشان بايد امير و والي تعيين کنند. بنابر اين اگر قرار است به دنبال کسي حرکت کنيم و به او رأي بدهيم، بايد به «من قال» و گوينده هم در کنار «ما قال» توجه کنيم، ولي در مسائل علمي محض فقط بايد به «ما قال» پرداخت.

 

************

ريشه بسياري از شبهه‌افکني‌ها

در فرعونيت فکري بشر نهفته است

************

 

آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي در ادامه به ريشه برخي شبهه‌افکني‌ها پرداخته و گفتند: اينکه قرآن کريم مي‌فرمايد که فرعون دعوي ربوبيت داشت، به اين معنا نيست که خود را خالق آسمان و زمين مي‌دانسته است. فرعون هم مثل مردم آن روزگار بت‌پرست بود. ربوبيت يعني اينکه قانوني را که خود وضع کرده بود، بر قانون خدايي مقدم مي‌داشت و مي‌گفت کشور بايد با انديشه من و نه خدا اداره شود. همين مطلب را الان هم مي‌بينيم که مي‌گويند کشور بايد با انديشه ما اداره شود و مباني اين انديشه هم از خدا گرفته نمي‌شود. هر کشوري نياز به قانونگذار و وکيل مردم دارد تا قوانين را بر اساس مباني و اصول اساسي تدوين کند. مهم‌ترين اصل در قانون اساسي نيز عدل است و اين کلمه سه حرفي، کليد و مبناي همه مباني است. معناي عدل هم روشن است، يعني هر چيزي را سر جاي خود قرار دهيم، و اين معنا محبوب همه است. اين بين همه اهل کتاب و مشرکان و ملحدان مشترک است. اما عنصر مهم اين است که جاي اشيا و اشخاص کجاست تا عدالت برقرار شود. ما مي‌گوييم جاي اشيا و اشخاص را آفريننده اشيا و اشخاص بايد مشخص کند. اما آنها مي‌گويند ما خودمان مشخص مي‌کنيم. امروز مي‌گوييم فلاني تروريست است و فردا مي‌گوييم نيست. اين همان حرف فرعون و داعيه ربوبيت اوست. پس در مواد و مباني اختلاف نداريم، ولي منابع قانون‌گذاري ما با آنها فرق دارد و بازگشت همه اينها به توحيد و شرک است. اينکه بگويم هر چه من بگويم درست است همان حرف فرعون است. صدرالدين قونوي در مباني اخلاق حرف دقيقي دارد و مي‌گويد که هر کس عامدانه گناه کند دعوي ربوبيت دارد. يعني با خودش مي‌گويد خدايا من مي‌دانم که شما اين کار را گناه مي‌دانيد، ولي من معتقدم که گناه نيست. مشکل ابليس هم استکبار بود نه نافرماني. صرف سجده نکردن که فردي را ملعون ابدي نمي‌کند. او در برابر خدا ايستاد و نظر خود را ترجيح داد. اين فرعونيت در نهاد و نهان خيلي‌ها هست و همين منشأ شبهات مي‌شود. اگر به اين منشأ بپردازيم و پاسخ بدهيم، خيلي از شبهات حل مي‌شود.

 

************

توده مردم را خواص اداره مي‌کنند و خواص را نيز «اخص» رهبري مي‌کنند.

اگر اين طبقه اخص با هم کنار بيايند، اين جنگ‌ها فروکش ميکند و صلح جهاني برقرار مي‌شود.

************

 

اين مرجع معظم تقليد با اشاره به نقش مباحث فکري در برقراري صلح جهاني تاکيد کردند: توده مردم را خواص اداره مي‌کنند و خواص را نيز «اخص» رهبري مي‌کنند. اگر اين طبقه اخص با هم کنار بيايند، اين جنگ‌ها فروکش مي‌کند و صلح جهاني برقرار مي‌شود.

ايشان همچنين تصريح کردند: شبهه بايد جواب داده شود. ديگران بدانند که جواب دادن به شبهات بد نيست. مشکلات بسياري از علوم با همين شبهات و جواب دادن به آنها حل شده و تضارب آرا برقرار مي‌شود.

آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي چندي پيش نيز تصريح کرده بودند: اگر گوينده شبهه، غرض بدي هم داشته باشد، باز شبهه مقدس است، چراکه سبب پيشرفت علمي مي‌شود؛ بنابراين بايد سخنان عالمان غربي را شنيد و براي آن پاسخي منطقي ارائه کرد.

 

در ابتداي اين ديدار مهندس محمدمهدي حيدريان؛ مديرمسؤول اسرانيوز با اشاره به اينکه اين سايت بر اساس مبناي علمي آيت‌الله‌العظمي جوادي آملي و در راستاي ارائه پاسخ‌هاي منطقي به نظريات متفکرين مطرح راه‌اندازي شده است، تأکيد کرد که اين سايت نمونه مشابه داخلي ندارد و تجربه بديعي در راستاي نشر انديشه ديني به شمار مي‌آيد. مديرمسؤول ENA از پرداختن به مسائل روز و نگاه منظومه‌اي به موضوعات فکري به عنوان ديگر مشخصه‌هاي اسرانيوز ياد کرد.

همچنين علي‌اشرف فتحي؛ سردبير اسرانيوز با ارائه گزارشي از فعاليت‌هاي مقدماتي سايت گفت که طي چند ماه اخير آراي مختلف بيش از چهل متفکر برجسته درباره موضوعات مرتبط به انديشه ديني در قالب چهار بخش قرآن، فلسفه، الهيات و اجتماعي و به صورت گفتگو و ديالوگ مورد بررسي قرار گرفته و هزاران نفر در 41 کشور از سايت بازديد کرده‌اند. وي با اشاره به اينکه به دليل فقدان الگوي مشابه و تخصصي بودن موضوعات، راه دشواري پيش روي مديران و نويسندگان قرار دارد، از شبهه‌شناسي و سوژه‌يابي در قالب رصد مجلات علمي غربي و عربي به عنوان فعاليت ديگر اسرانيوز نام برد.

دیدگاه‌ها

افزودن دیدگاه

Plain text

  • تگ‌های HTML مجاز نیستند.
  • نشانی‌های وب و پست الکترونیکی به صورت خودکار به پیوند تبدیل می‌شوند.
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
Image CAPTCHA

اندیشمندان